چین در گذار از هژمونی فناوری غرب

عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت تاکید می کند: با گسترش بودجههای عظیم پژوهشی و رویکرد تهاجمی در جذب نخبگان بینالمللی، چین در حال بازتعریف قواعد رقابت درعرصه فناوری است و این تقابل که از آن با عنوان جنگ سرد تکنولوژیک یاد میشود، فراتر از رقابت در بازار، بر سر تسلط بر لایههای بنیادین پژوهشهای پایه و کاربردی جریان دارد.
به گزارش خبرنگار فناوری برتر دیجیتال، در عصر کنونی که فناوری به موتور محرک اصلی قدرتهای جهانی بدل شده است، شکاف میان ظرفیتهای پژوهشی قطبهای اصلی جهان، ابعاد جدیدی از رقابت ژئوپلیتیک را ترسیم میکند. برآوردها نشان میدهد که چین با اتکا به استراتژیهای بلندمدت و سرمایهگذاریهای کلان در بخش تحقیق و توسعه، در حال بازتعریف قواعد بازی در نظام بینالملل است.
مشایخ، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت در این خصوص می گوید: هزینههای پژوهشی آمریکا همچنان در سطوح بسیار بالایی قرار دارد، اما روند رشد بودجههای تحقیقاتی در چین و تمرکز بر حوزههای استراتژیک، نشاندهنده گذار از یک قدرت تولیدکننده به یک ابرقدرت نوآور است و این رقابت که از آن با عنوان جنگ سرد فناوری، تنها بر پایه توانمندیهای داخلی تعریف نمیشود، بلکه بر اساس گسترش شبکه همکاریهای علمی فرامرزی استوار شده است. به گفته وی؛ یکی از ابعاد کلیدی در این استراتژی را بهرهگیری از ظرفیتهای علمی جهانی برای تقویت زنجیره ارزشهای فناورانه می داند. این استاد دانشگاه ادامه می دهد: چین با رویکردی هوشمندانه، فراتر از مرزهای جغرافیایی خود را برای شناسایی و جذب استعدادهای برتر پژوهشی گسترده است و این رویکرد که شامل ارائه گرنتهای پژوهشی رقابتی و تسهیل همکاریهای بینالمللی در حوزههایی نظیر فناوری باتری و ذخیرهسازی انرژی میشود، نشان میدهد که دستیابی به عمق و دامنه تکنولوژیک، مستلزم عبور از انزوای علمی و حرکت به سمت یک زیستبوم جهانی است. وی تأکید میکند: سیاست جذب نخبگان، نه تنها شکاف دانش را در حوزههای حساس پر میکند، بلکه نفوذ نرم و سخت چین را در لایههای زیرساختی فناوریهای نوظهور تقویت مینماید. مشایخ با تأکید بر اینکه ماهیت این تقابل در نوع نگاه به پژوهشهای پایه و کاربردی نهفته است،خاطرنشان میکند: رقابت میان قطبهای جهانی دیگر تنها بر سر تصاحب محصولات نهایی یا فناوریهای موجود نیست، بلکه تسلط بر لایههای زیرین و بنیادین دانش است. در پایان این استاد دانشگاه با بیان اینکه توانایی یک قدرت در تبدیل یافتههای نظری و پژوهشهای پایه به کاربردهای صنعتی و استراتژیک، تعیینکننده جایگاه آن در سلسلهمراتب قدرت جهانی خواهد بود،تاکید می کند: این همان جایی است که چین با تمرکز بر سرمایهگذاریهای عمیق، در حال چالش کشیدن برتری سنتی غرب است./
در نهایت به نظرمیرسد؛ در حالی که ایالات متحده همچنان برتری خود را در حجم کل مخارج و هزینه های فناوری حفظ کرده، چین با تمرکز بر افزایش سهم بودجههای تحقیقاتی از تولید ناخالص داخلی و تمرکز بر حوزههایی همچون علم مواد و فناوریهای کوانتومی، در حال کاهش فاصله هژمونیک است. این جابجایی در موازنه قدرت، از نوعی رقابت سنتی فراتر رفته و به یک چالش ساختاری برای تکقطبی بودن نظام فناوری جهانی تبدیل شده است؛ جایی که قدرت، دیگر تنها در مالکیت ابزار، بلکه در توانایی هدایت و جذب جریانهای دانش و نوآوری تعریف میشود.
Mojgan.bidaki88@gmail.com



